Kto dostanie po rozwodzie udziały bądź akcje?

Pytanie to może nasuwać się zwłaszcza w sytuacji, gdy w trakcie małżeństwa jeden z małżonków nabywał akcje bądź udziały w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością i tylko on był akcjonariuszem lub wspólnikiem takiej spółki. Drugi małżonek nie pozostawał wspólnikiem czy akcjonariuszem takiej spółki. Czy to znaczy, że udziały te czy akcje nie będą podlegać działowi po rozwodzie?

Otóż wszystko zależy od tego, czy akcje bądź udziały były nabywane po pierwsze w trakcie trwania małżeństwa, po drugie przy istnieniu ustroju wspólności majątkowej między małżonkami, a po trzecie czy nabywane były ze środków pochodzących z majątku wspólnego. Jeśli na te trzy pytania pada odpowiedź twierdząca, to znaczy, że niezależnie od tego, że tylko jeden małżonek był formalnie wspólnikiem czy akcjonariuszem, udziały te będą podlegały podziałowi po rozwodzie (tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 21 stycznia 2009 roku, sygn. akt II CSK 446/08 oraz w postanowieniu z dnia 3 grudnia 2009 roku, sygn. akt II CSK 273/09).

W tym miejscu warto przypomnieć, że zgodnie z art. 31 § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego do majątku wspólnego należą także pobrane wynagrodzenie za pracę i dochody z innej działalności zarobkowej każdego z małżonków a także dochody z majątku wspólnego, jak również z majątku osobistego każdego z małżonków. Przykład: jeśli mąż miał kawalerskie mieszkanie, które po ślubie zaczął wynajmować, a za czynsz z najmu nabywał we własnym imieniu akcje, to akcje te będą przedmiotem podziału po rozwodzie. Jeśli jednak sprzedałby takie mieszkanie, a za cenę zbycia kupił następnie akcje, to ponieważ przedmioty majątkowe nabyte w zamian za składniki majątku osobistego stanowią majątek odrębny (art. 33 pkt 10 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego), akcje te stanowiłyby jego majątek odrębny i nie podlegałyby podziałowi po rozwodzie.

Inną sprawą jest komu przypadną te składniki majątku w postępowaniu działowym ze względu na ograniczenia przewidziane w Kodeksie spółek handlowych, co nie oznacza jednak, że ich wartość nie zwiększa masy do podziału.

Aleksandra Dalecka

adwokat

Kontakt: aleksandra.dalecka@gmail.com

Egzekucja z rachunku wspólnego

Posiadanie rachunku wspólnego nie chroni przed egzekucją w 100%. Wszystko zależy od tego, jaką umowę w zakresie rachunku zawarliśmy z bankiem. Zgodnie bowiem z art. 891 (1). § 1 Kodeksu postępowania cywilnego na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przeciwko dłużnikowi można zająć wierzytelność z rachunku wspólnego prowadzonego dla dłużnika i osób trzecich.

Sam fakt, że rachunek jest wspólny, nie uchroni go przed zajęciem przez komornika. Jednak dalsze czynności egzekucyjne prowadzone będą tylko do przypadającego dłużnikowi udziału w rachunku wspólnym stosownie do treści umowy regulującej prowadzenie rachunku. Komornik wezwie dłużnika do przedłożenia komornikowi w terminie tygodnia od daty zajęcia tej umowy. Jeżeli umowa nie określa udziału w rachunku wspólnym albo gdy dłużnik nie przedłoży umowy, domniemywa się, że udziały są równe. Po ustaleniu udziału dłużnika zwalnia się pozostałe udziały od egzekucji. Współposiadacz rachunku, jeśli zostaną zajęte jego środki, ma wówczas prawo bronić się powództwem przeciwegzekucyjnym.

Aleksandra Dalecka

adwokat

Kontakt: aleksandra.dalecka@gmail.com

Alimenty na dorosłe dziecko

Prawo dziecka do alimentów nie wygasa z chwilą osiągnięcia pełnoletniości. To wiemy w zasadzie wszyscy. Do kiedy jednak należą się alimenty pełnoletniemu dziecku? Kodeks rodzinny i opiekuńczy nie ustala sztywnej granicy wiekowej, do której każdemu dziecku należą się alimenty.

Zgodnie z art. 133 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego rodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, chyba że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania. Obecnie przyzwolenie i sama praktyka społeczna powoduje, że dzieci po maturze najczęściej jednak zdają na studia, często na więcej niż jeden kierunek. W tym okresie, jeśli dziecko faktycznie się uczy, rodzic nadal zobowiązany jest do alimentowania. Zgodnie bowiem z art.133 § 3 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego rodzice mogą uchylić się od świadczeń alimentacyjnych względem dziecka pełnoletniego jeżeli dziecko nie dokłada starań w celu uzyskania możności samodzielnego utrzymania się. Kiedyś przyjmowano, że prawo do zdobywania wykształcenia kosztem obowiązku alimentacyjnego rodzica trwa do +/- 26 roku życia. Na pewno, gdy dziecko zaczyna studia podyplomowe, czy kolejny kierunek, pojawia się pytanie, czy nie może swojej edukacji połączyć ze zdobywaniem środków utrzymania. Zależy to od indywidualnych przesłanek, np. grafiku zajęć na uczelni, predyspozycji indywidualnych itd. Ważne jest to, że Kodeks daje możliwość uchylenia się od świadczeń dla dorosłego dziecka, gdy dla rodziców połączone byłoby to z nadmiernym uszczerbkiem.

Oczywiście w przypadku dzieci niepełnosprawnych obowiązek alimentacyjny może trwać całe życie.


Aleksandra Dalecka

adwokat



Kontakt: Aleksandra.Dalecka@gmail.com

Czy w sprawie o rozwód sąd podzieli majątek?

Zgodnie z art. 58 § 3 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego na wniosek jednego z małżonków sąd może w wyroku orzekającym rozwód dokonać podziału majątku wspólnego, jeżeli przeprowadzenie tego podziału nie spowoduje nadmiernej zwłoki w postępowaniu.

W praktyce rzadko kiedy w postępowaniu o rozwód dochodzi do podziału majątku. Sądy przy orzekaniu rozwodu dzielą majątek wspólny rozwodzących się małżonków tylko wtedy, gdy jest pełna zgoda obojga małżonków na przeprowadzenie działu w określony sposób. Wystarczy spór co do np. wartości jednego ze składników majątkowych i już sąd rozwodowy odmówi zajmowania się sprawą podziału majątku, gdyż będzie to powodowało nadmierną zwłokę w postępowaniu.

Najczęściej więc przy sporze co do działu majątku konieczne będzie przeprowadzenie osobnej sprawy sądowej, już po uprawomocnieniu się wyroku rozwodowego.

Kontakt: aleksandra.dalecka@gmail.com 

Jakie alimenty się należą?

Często w praktyce pojawia się pytanie jak wysokie alimenty należą się dziecku i czy można to z góry obliczyć.

Należy podkreślić, że alimenty nie zależą tylko od wysokości zarobków faktycznie uzyskiwanych przez rodzica.

Zgodnie z art. 135 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego zakres świadczeń alimentacyjnych zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego. Nie sposób więc jednoznacznie i uczciwe odpowiedzieć, że np. dla zarobków rzędu 5 tys. złotych netto alimenty na dziecko będą wynosić X złotych. Można podać tylko pewne wartości przybliżone, które ewentualnie będą weryfikowane w drodze postępowania sądowego.

Od dawna w sądach nie ma już praktyki zasądzania alimentów procentowo w odniesieniu do uzyskiwanych dochodów.

Określając alimenty, w pierwszej kolejności sąd będzie ustalał, jakie są potrzeby dziecka. Potrzeby te są określane przede wszystkim poprzez pryzmat wieku dziecka, jego rozwój, stan zdrowia. Potrzeby te muszą być usprawiedliwione.

W drugiej kolejności sąd badać będzie zarobkowe i majątkowe możliwości zobowiązanego. Jak widać, sąd bada możliwości, a więc pewien potencjał w zarabianiu, oparty na wykształceniu i faktycznym rynku pracy, ale też np. biorąc pod uwagę stan zdrowia zobowiązanego do płacenia alimentów.

Należy też pamiętać, iż wykonanie obowiązku alimentacyjnego względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się może polegać w całości lub w części na osobistych staraniach o utrzymanie lub o wychowanie uprawnionego; w takim wypadku świadczenie alimentacyjne pozostałych zobowiązanych polega na pokrywaniu w całości lub w części kosztów utrzymania lub wychowania uprawnionego. To też wpływa na wysokość zasądzanych alimentów.

Nazwisko po rozwodzie

Jeśli chce się wrócić do nazwiska panieńskiego po rozwodzie, to należy pamiętać, że mamy na to 3 miesiące od chwili uprawomocnienia się orzeczenia o rozwodzie.

I tak, zgodnie z art. 59 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, małżonek rozwiedziony, który wskutek zawarcia małżeństwa zmienił swoje dotychczasowe nazwisko, może przez oświadczenie złożone przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego  powrócić do nazwiska, które nosił przed zawarciem małżeństwa. Dotyczy to zatem zarówno pań jak i panów, gdyż panowie też mogą zmienić nazwisko przy zawieraniu związku małżeńskiego.

Jednocześnie jeżeli małżonek zmienił nazwisko przy zawieraniu związku małżeńskiego, to drugi małżonek po rozwodzie nie może od nas żądać powrotu do nazwiska sprzed rozwodu – tzw. panieńskiego. Jest to wyłącznie nasza dobrowolna decyzja.

Sąd rozwodowy nie orzeka więc o zmianie nazwiska i nie ma potrzeby wnosić do sądu o takie orzeczenie. Załatwiane jest to wyłącznie na drodze administracyjnej po rozwodzie.

Czy trzeba płacić alimenty, które ciążyły na zmarłym?

Alimenty nie podlegają dziedziczeniu, gdyż są ściśle związane zarówno z osobą uprawnioną jak i z osobą zobowiązaną.  

Artykuł 139 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego stanowi wprost, iż obowiązek alimentacyjny nie przechodzi na spadkobierców zobowiązanego.

Nie dotyczy to jedynie tych zaległych rat, które powstały jeszcze za życia spadkodawcy. Te raty spadkobierca będzie zobowiązany spłacić, chyba, że uległy one przedawnieniu.