Wydatki na majątek małżonka

Często zdarza się tak, że zawierając małżeństwo strony mają już nagromadzony pewien majątek osobisty. Szczęście, gdy przynosi on dochód. Gdy jednak trzeba czynić nań nakłady, w sytuacji konfliktowej, jaką jest rozstanie, pojawia się pytanie, czy miałem/miałam obowiązek „utrzymywać” taki majątek współmałżonka, skoro nie jest on mój i przy dziale majątku nie będzie on przedmiotem podziału.

Z odpowiedzią przychodzi nam art. 45 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, zgodnie z którym każdy z małżonków powinien zwrócić wydatki i nakłady poczynione z majątku wspólnego na jego majątek osobisty. Jedynym wyjątkiem są wydatki i nakłady konieczne na przedmioty majątkowe, które przynoszą dochód.

Rozważmy to na przykładzie. Zarobki stron uzyskane w czasie małżeństwa stanowią majątek wspólny małżonków. Z tych zarobków płacone są np. podatki za nieruchomość, która jest odrębną własnością jednego z małżonków (np. nabył ją przed ślubem). Opłacone podatki „ze wspólnej kasy” są zatem wydatkiem na majątek osobisty i podlegają rozliczeniu. Inaczej byłoby, gdyby nieruchomość ta była wynajmowana osobom trzecim i rodzina czerpałaby z tego tytułu zyski. Nie będzie zatem podlegać rozliczeniu wydatek np. na naprawę komputera, który też stanowi majątek jednego z małżonków, gdy komputer ten służy wykonywaniu pracy i zarobkowaniu przez tego małżonka. Istotne znaczenie mają zatem ustalenia faktyczne i dowody, którymi te okoliczności mogą być potwierdzone.

Zwrotu nakładów i wydatków dokonuje się przy podziale majątku wspólnego, jednak sąd może nakazać wcześniejszy zwrot, jeśli wymaga tego dobro rodziny.

Aleksandra Dalecka
adwokat

Kontakt: aleksandra.dalecka@gmail.com

Kto dostanie po rozwodzie udziały bądź akcje?

Pytanie to może nasuwać się zwłaszcza w sytuacji, gdy w trakcie małżeństwa jeden z małżonków nabywał akcje bądź udziały w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością i tylko on był akcjonariuszem lub wspólnikiem takiej spółki. Drugi małżonek nie pozostawał wspólnikiem czy akcjonariuszem takiej spółki. Czy to znaczy, że udziały te czy akcje nie będą podlegać działowi po rozwodzie?

Otóż wszystko zależy od tego, czy akcje bądź udziały były nabywane po pierwsze w trakcie trwania małżeństwa, po drugie przy istnieniu ustroju wspólności majątkowej między małżonkami, a po trzecie czy nabywane były ze środków pochodzących z majątku wspólnego. Jeśli na te trzy pytania pada odpowiedź twierdząca, to znaczy, że niezależnie od tego, że tylko jeden małżonek był formalnie wspólnikiem czy akcjonariuszem, udziały te będą podlegały podziałowi po rozwodzie (tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 21 stycznia 2009 roku, sygn. akt II CSK 446/08 oraz w postanowieniu z dnia 3 grudnia 2009 roku, sygn. akt II CSK 273/09).

W tym miejscu warto przypomnieć, że zgodnie z art. 31 § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego do majątku wspólnego należą także pobrane wynagrodzenie za pracę i dochody z innej działalności zarobkowej każdego z małżonków a także dochody z majątku wspólnego, jak również z majątku osobistego każdego z małżonków. Przykład: jeśli mąż miał kawalerskie mieszkanie, które po ślubie zaczął wynajmować, a za czynsz z najmu nabywał we własnym imieniu akcje, to akcje te będą przedmiotem podziału po rozwodzie. Jeśli jednak sprzedałby takie mieszkanie, a za cenę zbycia kupił następnie akcje, to ponieważ przedmioty majątkowe nabyte w zamian za składniki majątku osobistego stanowią majątek odrębny (art. 33 pkt 10 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego), akcje te stanowiłyby jego majątek odrębny i nie podlegałyby podziałowi po rozwodzie.

Inną sprawą jest komu przypadną te składniki majątku w postępowaniu działowym ze względu na ograniczenia przewidziane w Kodeksie spółek handlowych, co nie oznacza jednak, że ich wartość nie zwiększa masy do podziału.

Aleksandra Dalecka

adwokat

Kontakt: aleksandra.dalecka@gmail.com

Czy w sprawie o rozwód sąd podzieli majątek?

Zgodnie z art. 58 § 3 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego na wniosek jednego z małżonków sąd może w wyroku orzekającym rozwód dokonać podziału majątku wspólnego, jeżeli przeprowadzenie tego podziału nie spowoduje nadmiernej zwłoki w postępowaniu.

W praktyce rzadko kiedy w postępowaniu o rozwód dochodzi do podziału majątku. Sądy przy orzekaniu rozwodu dzielą majątek wspólny rozwodzących się małżonków tylko wtedy, gdy jest pełna zgoda obojga małżonków na przeprowadzenie działu w określony sposób. Wystarczy spór co do np. wartości jednego ze składników majątkowych i już sąd rozwodowy odmówi zajmowania się sprawą podziału majątku, gdyż będzie to powodowało nadmierną zwłokę w postępowaniu.

Najczęściej więc przy sporze co do działu majątku konieczne będzie przeprowadzenie osobnej sprawy sądowej, już po uprawomocnieniu się wyroku rozwodowego.

Kontakt: aleksandra.dalecka@gmail.com